De Willy van Heumenprijs is een prijs die eens in de twee jaar in Nederland wordt uitgereikt aan een persoon of organisatie die zich inzet voor het terugdringen van het gebruik van proefdieren binnen wetenschappelijk onderzoek. Lees hieronder meer over onze onderzoekers en lees wie de grote favoriet is geworden!
1. Dik van Gent
“In deze publicatie staat beschreven hoe stukjes borsttumor kunnen worden gekweekt en onderzocht in het laboratorium. Op dit moment wordt nog veel onderzoek gedaan met proefdieren, vooral met muizen. De door ons ontwikkelde methoden maken het mogelijk om rest materiaal van operaties te gebruiken voor dit onderzoek. Stukjes borsttumor kunnen meerdere dagen doorgekweekt worden, zodat het effect van behandeling nu onderzocht kan worden zonder dat een proefdier nodig is. Dit is een eerste stap om proefdiergebruik in het kankeronderzoek flink te verminderen of zelfs helemaal overbodig te maken.”
Deze publicatie gaat over het project ’tumoren tegen tumoren’ waarin Dik van Gent samenwerkt met o.a. Jan Hoeijmakers.
Wil je precies weten hoe het zit? Lees dan hier de wetenschappelijke publicatie over tumoren tegen tumoren.
2. Bob van de Water
“In de ontwikkeling van nieuwe medicijnen worden proefdieren gebruikt om de effecten van de medicijnen te testen alvorens ze door mensen worden gebruikt. Proefdieren voorspellen de geneesmiddeltoxiciteit (giftigheid) echter onvoldoende. Dit vraagt om andere methoden die gebruik maken van menselijke cellen en de fundamentele kennis van de effecten van geneesmiddelen op deze cellen. Schadelijke effecten van geneesmiddelen gaan gepaard met zogenaamde stress van cellen. Deze publicatie beschrijft hoe wij fluorescente (lichtgevende) eiwitten gebruiken om de mate van stress in cellen te meten met fluorescentie microscopie. Deze methode is snel en goedkoop. Door middel van deze test zijn we in staat om beter te voorspellen welke medicijnen toxiciteit bij de mens zouden kunnen veroorzaken. Hierdoor zullen veel minder kandidaat medicijnen getest hoeven worden op proefdieren!”
Bob van de Water werkt samen met o.a. Steven Hiemstra aan dit mooie project. Steven Hiemstra schreef in januari een blog over zijn proefdiervrije werk.
Geïnteresseerd in het wetenschappelijke artikel van Bob van de Water? Lees het hier.
3. Cyrille Krul
“De veiligheidsbeoordeling van voedingsingrediënten verandert omdat er steeds meer proefdiervrije methoden beschikbaar komen waarmee je de veiligheid van voedingsstoffen kan beoordelen. Denk hierbij aan stamcellen, organen op een chip, maar ook aan geavanceerde modellen om de processen in ons maag-darmkanaal na te bootsen. Ook maken we in de risicobeoordeling de stap dat we niet alleen kijken naar de potentiële giftigheid van stoffen, maar ook in welke mate we eraan blootgesteld worden. In deze publicatie hebben onderzoekers samen met voedingsbedrijven in Europa een voorstel gedaan voor een hele nieuwe strategie. We voeren niet een hele lijst met standaard dierstudies uit, maar kijken stap voor stap welke informatie nodig is om tot een goede beoordeling te komen over de giftigheid van stoffen. Daarbij maken we o.a. gebruik van voorspellende computermodellen en in vitro 3D modellen, en nemen we in de afweging mee dat voedingstoffen ook een positieve werking hebben op onze gezondheid. Aan de hand van een viertal cases hebben we in de publicatie laten zien dat de voorgestelde aanpak heel goed werkt. Door deze aanpak te gebruiken hebben we veel minder proefdieren nodig!”
Voor de echte diehards: lees hier de publicatie van Cyrille Krul.
4. Aldert Piersma
“Bij het vaststellen van risico’s voor het ongeboren kind worden traditioneel veel proefdieren gebruikt. Precieze schattingen lopen uiteen, maar zeker is dat het aantal gebruikte proefdieren in Europa in de miljoenen loopt. In een recente studie hebben onderzoekers van het RIVM gekeken naar een stof die in het lichaam voorkomt en een belangrijke rol speelt in de ontwikkeling van ongeboren baby’s. Door deze stof te bestuderen in celkweekmodellen en computermodellen kunnen veel mogelijk schadelijke eigenschappen van bijvoorbeeld medicijnen beter worden opgespoord. Deze nieuwe manier van testen kan op termijn een miljoenenbesparing in het gebruik van proefdieren opleveren. Extra voordeel: de effecten in proefdieren hoeven niet nog eens vertaald te worden naar de situatie in de mens. Een muis is immers geen mens. Het genoemde onderzoek geeft een belangrijke impuls aan de ontwikkeling van proefdiervrije methoden. Daarmee kan de schadelijkheid van stoffen voor de ontwikkeling van het ongeboren kind beter worden vastgesteld. En dat zonder gebruik van proefdieren!”
Onder leiding van prof. Aldert Piersma heeft Stichting Proefdiervrij op dit onderwerp samen met het RIVM en de Universiteit Utrecht een samenwerking opgezet.
Wat nu?
Wie van deze onderzoekers gunde jij de Willy van Heumenprijs het aller- allermeest? De termijn om te stemmen is helaas verlopen op 27 februari 2017. De meeste stemmen gingen naar de absolute winnaar: Cyrille Krul!